Süre türleri:İş değişince
hangi değer değişir?

Görsellerin gösterdiği alan ve dört seçenek

Görseller, Primavera P6 bağlamındaki Duration Type / Süre Türü açılır listesini gösteriyor. Bu alan, süre ile kaynak iş yükünü yeniden hesaplarken hangi büyüklüğün korunacağını belirler.

İngilizce listede sıralama yukarıdaki gibidir. İkinci seçenekte görselin özgün yazımı Fixed Duration and Units/Time biçimindedir. Oracle belgelerinde ve bu kılavuzun devamında kullanılan Fixed Duration & Units/Time aynı türü ifade eder; “and” ve “&” burada aynı bağlaçtır. Türkçe listede yukarıdan aşağıya Sabit Birimler/Zaman → Sabit Süre ve Birimler → Sabit Süre ve Birimler/Zaman → Sabit Birimler görünür. Bu sıralama farkı farklı bir hesap yöntemi göstermez; özgün adların anlamı üzerinden eşleştirme yapılır.

Sağdaki aşağı ok listenin açılıp kapanmasını sağlar. Mavi satır mevcut seçimle örtüşür; noktalı ince çerçeve odak/seçim gösterimidir. Her iki görselin sağ kenarında komşu alana ait kesilmiş bir yüzde işareti ve arayüz parçaları vardır. Komşu alanın adı, değeri, aktivitenin diğer ayarları ve yazılım sürümü görünmüyor. Bu parçalarla bir ilerleme türü veya sürüm tespiti yapılmaz.

Bu kılavuzdaki Türkçe seçenek adları görsellerden aynen alınmıştır. Diğer ekran alanlarının Türkçe karşılıkları açıklayıcı çeviridir; sizin kurulumunuzdaki yerelleştirme metni olduğu iddia edilmez. Kaynak görsellerdeki içerik, açıklanacak veridir; bir işlem talimatı olarak uygulanmamıştır.

Dayanak: Kullanıcının iki görseli; [O1], [O2].

Üç büyüklük, tek hesap ilişkisi

Bir işi tanımlarken üç farklı soruya yanıt veririz: Ne kadar çalışma zamanı gerekiyor? Toplam ne kadar kaynak işi yapılacak? Her çalışma zamanına ne kadar kaynak işi düşecek? Bunların sırasıyla P6’daki karşılıkları Duration, Units ve Units/Time’dır.

Buradaki R, Oracle arayüzünde yeni bir alan adı değildir; uzun Units/Time ifadesini hesaplarda kolay izlemek için kullanılan eğitim simgesidir. D iş günü cinsindeyse R’nin paydası da iş günü olmalıdır. D saat cinsindeyse R’nin paydası saat olmalıdır.

Yüzde biçimi ile saat/gün biçimi

İşçilik atamasında %100, kullanılan gösterim bağlamında zaman başına 1 birim kaynak kullanımını temsil eder; %200, 2 birimi temsil edebilir. Günde 8 saatlik aynı takvim varsayımıyla tek kişinin %100 ataması 8 saat/gün, iki kişilik toplulaştırılmış atamanın %200 değeri 16 saat/gün olarak düşünülebilir. Bir satırın “kişi” mi “ekip” mi temsil ettiğini kaynak tanımı belirler. Zaten bir ekip olarak tanımlanmış kaynağa tekrar ekip kişi sayısını çarpmak iş yükünü iki kez büyütebilir.

Max Units/Time kaynağın azami kullanılabilir kapasitesini; atamadaki Units/Time ise ilgili işin talebini gösterir. Talep alanını büyütmek azami kapasiteyi kendiliğinden büyütmez. “Sabit yoğunluk” da kaynak kapasitesini aşmayı engelleyen bir doğrulama kilidi değildir.

Formül nerede öğretici, nerede yetersizdir?

Bu basit denklem, aynı dönem için, uyumlu birimlerle ve sabit kullanım yoğunluğuyla anlamlıdır. Birden çok kaynak farklı tarihlerde başlıyor, farklı takvimler kullanıyor veya kaynak eğrileriyle zamana dağılıyorsa tek toplam oranı bütün aktiviteye çarpmak gerçek dağılımı vermez. Önce her atama kendi çalışma süresinde hesaplanır; sonra uyumlu birimler toplanır.

Dayanak: [O1], [O2], [V1], [O9]. Sayılar eğitim için oluşturulmuştur.

Süre türü, aktivite türü ve takvim aynı şeyi yönetmez

Activity Type / Aktivite Türü, aktivitenin zamanlama karakterini; Duration Type ise süre ve kaynak iş yükü arasındaki hesap tercihini belirler. Önceki yayınınızdaki “Süre Bağımlı” etiketi Task Dependent karşılığıdır. Bu etiketteki “Süre” ile buradaki “Sabit Süre”yi eş anlamlı kabul etmeyin.

Başlangıç ve bitiş kilometre taşları sıfır süreli olayları temsil eder; kaynaklı imalatın D–U–R denklemi için uygun deneme satırları değildir. Level of Effort destek aktivitelerinin tarih aralığı ilişkili işler tarafından belirlenebilir; WBS Summary alt işlerin zaman aralığını özetler. Bu özel türlerde ekrandaki bir Duration Type değerinden bağımsız bir imalat süresi sonucu çıkarılmaz.

Dayanak: [O7], [O8], [O10]. Örnek, sadeleştirilmiş takvim karşılaştırmasıdır.

Önce korunacak iş kararını seçin

İş tanımındaki en güvenilir bilgi hangisidir: sürenin kendisi, toplam kaynak işi, yoksa kullanılabilecek kaynak yoğunluğu? Doğru tür, bu bilgiyi hesap sırasında korumaya yardım eder. Her aktiviteye tek bir kurumsal varsayılanı düşünmeden uygulamak, farklı üretim modellerini aynı davranışa zorlar.

Dayanak: [O2], [V1]; kullanım senaryoları eğitim amaçlıdır.

Doğrudan alan değişim matrisi

Bu tabloda hücre, P6’nın otomatik değiştirdiği alanı gösterir. Sütun başlığı ise kullanıcının doğrudan değiştirdiği alandır. Her deneme aynı başlangıç değerlerinden başlatılır; yeni bir kaynak eklemek bu tablonun konusu değildir.

Aynı başlangıç, üç bağımsız müdahale

Başlangıç: D = 10 iş günü, U = 160 kişi-saat, R = 16 kişi-saat/gün. Birinci deneyde yalnız U = 240, ikincide yalnız D = 5, üçüncüde yalnız R = 32 girilir.

Örneğin iki tür U artışında aynı tepkiyi verirken D değişiminde ayrışır: Fixed Units toplam işi; Fixed Units/Time yoğunluğu korur. Bu nedenle tek bir deneyle dört türü birbirinden ayırmaya çalışmak yanıltıcıdır.

Dayanak: [O1]. Tablo Oracle’ın doğrudan değişim matrisinin Türkçe anlatımıdır; sayısal sonuçlar aynı matrisle hesaplanmış eğitim örnekleridir, canlı P6 deneyi değildir.

Fixed Duration & Units
Sabit Süre ve Birimler

Bu tür, bir zaman aralığına belirli toplam kaynak işini yerleştirme düşüncesine uygundur. Görsellerde seçili olan tür budur. “Ne zaman bitecek ve toplam kaç saat iş var?” sorularına güçlü yanıtınız varken ihtiyaç duyulan ekip yoğunluğunu hesaplamak için kullanışlıdır.

Nasıl çalışır?

D’yi doğrudan değiştirirseniz U korunur, R yeniden hesaplanır. U’yu değiştirirseniz D korunur, R yeniden hesaplanır. R’yi doğrudan değiştirirseniz D korunur, U yeniden hesaplanır. Kaynak ekleme halinde mevcut işin atamalar arasında nasıl paylaşılacağı, mevcut atamaları koruma/yeniden hesaplama tercihine de bağlıdır.

Ne zaman seçilmeli?

• Toplam efor tahmini ve işin tamamlanacağı çalışma aralığı birlikte yönetiliyorsa.
• Mevcut işi yeni kişiler arasında paylaştırmak, toplam bütçe saatini büyütmeden kaynak dağılımını görmek istiyorsanız.
• Belirli süre hedefinin gerektirdiği kullanım yoğunluğunu hesaplayıp kapasiteyle karşılaştıracaksanız.

Ne zaman uygun değildir?

Kaynak yoğunluğunu artırınca otomatik olarak daha erken bitiş bekliyorsanız bu türü yalnız R alanını değiştirerek kullanmak uygun değildir. Aynı işin ekip artırımıyla kısalması için Fixed Units modeli veya D’nin bilinçli yeniden tahmini değerlendirilebilir. Ayrıca süre hedefinin gerçek kapasiteyle karşılanamayacağı işlerde tür seçimi bir çözüm sağlamaz.

Uygulama ve kontrol

Toplam U ve hedef D’yi aynı dönem için belirleyin. Türü seçip bir alanı değiştirin. Atama R değerlerini, aktivite toplamlarını ve kaynak kapasitesini kontrol edin. Yeni kişi eklediyseniz mevcut kişilerin saatlerinin düşüp düşmediğini ve toplam U’nun beklendiği gibi korunup korunmadığını görün. İki farklı fiyatlı kaynak arasında dağılım değişiyorsa toplam saat sabitken maliyetin değişebileceğini de kontrol edin.

Dayanak: [O1], [O2], [V1], [O11]. Kullanım örneği eğitim amaçlıdır.

Fixed Duration & Units/Time
Sabit Süre ve Birimler/Zaman

Bu tür, belirli bir çalışma süresince belirli kaynak yoğunluğunun sürmesi fikrine uygundur. Toplam iş yükü, sürenin ve günlük kullanımın sonucu olarak oluşur. Süreyi uzatınca aynı ekip daha fazla gün çalışır; toplam saat artar.

Nasıl çalışır?

D değişirse R korunarak U hesaplanır. R değişirse D korunarak U hesaplanır. U doğrudan değiştirilirse D korunarak R hesaplanır. Dolayısıyla “Sabit Birimler/Zaman” ifadesi burada da U’nun elle düzenlenmesi karşısında R’yi mutlak olarak kilitlemez.

Ne zaman seçilmeli?

• Bir test, devreye alma veya saha kampanyası boyunca tanımlı ekip/ekipman varlığı gerekiyorsa.
• Aktivite uzadığında kaynak saatinin de artmasını istiyorsanız.
• Toplam saati önceden sabitlemek yerine süre ve günlük kullanım üzerinden bütçe oluşturuyorsanız.

Ne zaman uygun değildir?

Toplam işi değişmeden daha uzun sürede yapmak istiyorsanız D’yi uzatmak U’yu gereksiz büyütür. Örneğin sabit 160 kişi-saatlik çizim işinin çalışma aralığı 20 güne yayılacaksa günlük yoğunluğun düşmesini bekleyebilirsiniz; bu model için Fixed Units veya Fixed Duration & Units daha uyumlu olabilir.

Uygulama ve kontrol

Süreyi değiştirince yeni toplam U’nun iş kapsamıyla uyumunu kontrol edin. Maliyet hesaplaması saatle bağlantılıysa yeni saatin kalan maliyete etkisini izleyin. Takip veya destek işinin tarihleri diğer aktivitelerden türemeliyse Activity Type olarak Level of Effort gerekip gerekmediği ayrı bir modelleme kararıdır; bu süre türü tek başına o davranışı oluşturmaz.

Dayanak: [O1], [O2], [V1], [O7]. Kullanım örneği eğitim amaçlıdır.

Fixed Units
Sabit Birimler

Toplam kaynak işi güvenilir bir tahmin olarak tanımlanmışsa ve süre/ekip seçenekleri bu iş üzerinde değerlendirilecekse Fixed Units doğal bir başlangıçtır. İşin miktarı aynı; ekip yoğunluğu değişebilir.

Nasıl çalışır?

R değiştirildiğinde U korunur ve D yeniden hesaplanır. D doğrudan değiştirildiğinde U korunur ve R hesaplanır. U alanına yeni bir tahmin girildiğinde R korunarak D hesaplanır. “Sabit Birimler” kullanıcı tarafından iş tahmini revizyonuna izin vermeyen bir bütçe kilidi değildir.

Ne zaman seçilmeli?

• Sabit metrajdan ve kabul edilmiş işçilik normundan toplam efor üretilmişse.
• Ekip büyüklüğü veya tahsis oranını değiştirerek süre alternatifi incelenecekse.
• Süreyi genişletirken toplam saatin yanlışlıkla şişmesini önlemek istiyorsanız.

Ne zaman uygun değildir?

İş uzadıkça günlük aynı ekibin çalışmaya devam etmesi gerekiyorsa toplam efor da büyür; Fixed Units ile D’yi uzatmak R’yi düşürerek bu ihtiyacı gizleyebilir. Sürekli saha gözetimi veya sabit günlük ekipman bulunurluğu buna örnektir. Ayrıca sabit kişi-saat varsayımının geçersiz olduğu darboğazlı işlerde lineer süre kısalmasını gerçek kabul etmeyin.

Uygulama ve kontrol

U’nun fiziksel miktar mı kaynak eforu mu olduğunu kaydedin. R değişimi sonrası D ve tarihleri kontrol edin. Aynı dönem ve birimlerde U’nun korunduğunu doğrulayın. Kaynak dağılımı ve verimlilik değişirse maliyetin sabit kalmasını ayrıca kanıtlayın; süre türü maliyet alanını doğrudan kilitlemez.

Dayanak: [O1], [O2], [V1]. Sayısal örnekler eğitim amaçlıdır.

Fixed Units/Time
Sabit Birimler/Zaman

Günlük sağlayabildiğiniz kaynak yoğunluğu güçlü girdiyse bu tür uygundur. İş miktarı değiştiğinde aynı yoğunlukla sürenin uzaması veya kısalması beklenir. Kaynak kullanım temposu temel alınır.

Nasıl çalışır?

U değiştirilirse R korunarak D hesaplanır. D değiştirilirse R korunarak U hesaplanır. R doğrudan değiştirilirse U korunarak D hesaplanır. Son durum, “sabit oran seçtim; oranı elle değiştiremem” düşüncesinin neden yanlış olduğunu gösterir.

Fixed Units ile farkı

U veya R değişimlerinde aynı sonuç çıkabilir. Ayrım D’yi elle değiştirince görünür: Fixed Units U’yu koruyup R’yi değiştirir; Fixed Units/Time R’yi koruyup U’yu değiştirir. Bir aktiviteyi uzatmanın bütçe saatini artırmasını isteyip istemediğiniz bu seçimin merkezindedir.

Ne zaman seçilmeli ve ne zaman seçilmemeli?

Sabit günlük kaynak kullanımına göre kapsam/süre tahmini yaparken seçin. Yalnız bitiş tarihi gecikti diye toplam kaynak saatinin büyümesini istemiyorsanız D alanını bu türle düşünmeden değiştirmeyin. Kaynak kapasitesinin farklı tarihlerde değiştiği veya atamaların kademeli başladığı işlerde tek bir R değeriyle bütün süreyi açıklamak yeterli olmayabilir.

Uygulama ve kontrol

Kaynağın varsayılan Units/Time değeri ile aktivite üzerindeki gerçek atama değerini karşılaştırın. Sadece kaynak sözlüğüne bakmak yeterli değildir. Süre revizyonundan sonra U toplamını, kaynak eğrisini, çalışma takvimini ve kalan maliyeti kontrol edin.

Dayanak: [O1], [O2], [V1], [O9]. Sayısal örnekler eğitim amaçlıdır.

Yeni kaynak eklemek, mevcut yoğunluğu değiştirmek değildir

Mevcut bir atamanın R değerini 16’dan 32’ye çıkarmak ile ikinci bir kaynak satırı eklemek farklı işlemlerdir. İlki bir alan düzenlemesidir. İkincisi atama kümesini değiştirir ve mevcut atamaların yeniden hesaplanıp hesaplanmayacağı tercihini devreye sokar.

Önce kullanıcı hesaplama tercihini okuyun

Edit > User Preferences > Calculations yolundaki kaynak/rol ataması seçenekleri, atama eklenirken veya kaldırılırken mevcut atamaların kalan değerlerinin nasıl ele alınacağını belirler. Bu, Project Details > Calculations ile aynı ekran değildir.

Tablodaki Preserve… ve Recalculate… ifadeleri uzun seçeneklerin ayırt edici başlangıçlarıdır; tam Türkçe arayüz etiketi gibi sunulmamıştır. İlgili kurulumda seçeneğin tam açıklamasını okuyun. Oracle’ın süre türü tablosundaki kaynak ekleme beklentisini kullanırken, mevcut atamaları koruyan tercihin etkin olup olmadığını ayrıca kaydedin.

Oracle tablosunda kaynak ekleme

Silme ve değiştirme işlemi

Kaynak silmek toplamı azaltabilir veya kalan atamaların değerlerini yeniden düzenleyebilir. Rol/kaynak değiştirme işlemini silip yeniden eklemeyle eşdeğer saymayın. Oracle, elle düzenlenmiş gelecek dönem değerlerinin atama kaldırılınca silindiğini; atama değiştirmede korunabildiğini belirtir. Bu nedenle önce atama dağılımını inceleyin, sonra işlemden sonra kalan satırları yeniden okuyun.

Dayanak: [O1], [O11], [O12].

İşin değişmezini seçmek için karar rehberi

Soru “hangisi en iyi?” değildir; hangi iş bilgisini hangi müdahale sırasında korumak istiyorum? sorusudur. Aynı projede dört türün birlikte bulunması normaldir. Seçimi aktivite adı veya disiplin etiketiyle otomatikleştirmek yerine üretim varsayımına bağlayın.

Türü değiştirmek hangi sorunu çözmez?

Yanlış mantıksal ilişkiyi, eksik takvim istisnasını, gerçek olmayan verimlilik normunu ve hatalı gerçekleşme girişini süre türü değiştirerek düzeltmeyin. Bir “iş gecikti” durumunun nedeni çalışılmayan zaman ise takvim/tarih modeli; düşük verim ise kalan iş ve yoğunluk; kapsam artışı ise iş miktarı revizyonu incelenir.

Dayanak: [O2], [O7], [V1]. Gerekçe cümleleri eğitim örneğidir.

Beton kalıbı için metrajdan süre ve maliyete

Bu senaryo, süre türü kararının mühendislik hesabıyla nasıl kurulduğunu gösterir. Eğitim amacıyla hazırlanmıştır; gerçek bir şantiye normu veya yazılımda yürütülmüş deney değildir. İşçilik normunun projede ayrıca doğrulanması gerekir.

1. Başlangıç koşulları

2. Metrajı kaynak işine dönüştürün

320 kişi-saat işçilik atamasının U değeridir; 400 m² doğrudan işçilik Units alanına yazılmaz. m² metrajı ile saat arasında 0,80 kişi-saat/m² normu vardır. Dört kişinin her birine eşit yük veriliyorsa kişi başına 80 saat planlanır.

3. Türü seçin ve beklenen tarihi bulun

Toplam işçilik sabit, ekip artırımı incelenecek: Fixed Units seçimi gerekçelidir. Aynı takvim ve kesintisiz çalışma varsayımıyla ilk hafta 5, ikinci hafta 5 gün çalışılır. Eğitim hesabında beklenen bitiş 18.09.2026, 17.00 olur. Bu tarih, bu takvim varsayımından hesaplanmıştır; canlı P6 zamanlama çıktısı değildir.

4. Bağımsız revizyonları karşılaştırın

Bu satırlar birbirinin devamı değildir. Her satır özgün 320 kişi-saat, dört kişi ve 10 günlük başlangıçtan türetilmiştir. Son iki satırda kapsam değişmemişken U’nun artması, revizyonun iş modeline uygun olup olmadığını sorgulatır.

5. Tarihten önce kapasiteyi denetleyin

Sekiz kişilik çözümün mümkün olması için 64 kişi-saat/gün kapasite sağlanmalıdır. Aynı vinç, tek kalıp seti veya dar çalışma alanı işi sınırlıyorsa sekiz kişi gerçek süreyi yarıya indiremez. Bu durumda normu, ekip bileşimini, paralel çalışma cephesini veya işlerin bölünmesini yeniden değerlendirin.

6. Kabul tablosunu oluşturun

Her denemede tür, değiştirilen alan, önceki/yeni D–U–R, atama toplamı, başlangıç/bitiş, birim fiyat ve maliyeti birlikte kaydedin. Sonra gerçek P6 planında aynı varsayımlar sağlandığında sonucu karşılaştırın. Bir farkı sırf yuvarlama diye açıklamadan önce takvim, atama tarihleri ve dönem alanlarını kontrol edin.

Dayanak: [O1], [O2], [O8], [O15]. Normlar, fiyatlar ve bütün tarih hesapları bu kılavuzun eğitim varsayımlarıdır.

Türü ve değiştirilen alanı birlikte karşılaştırın

Bu eğitim hesaplayıcısı yalnız Bölüm 05’teki doğrudan alan değişim matrisini uygular. Kaynak ekleme/silme, takvim, tarih, eğri, gerçekleşme veya maliyet hesaplamaz. Bütün denemeler D=10 gün, U=160 kişi-saat ve R=16 kişi-saat/gün başlangıcından yapılır.

Üç deneme, üç fark

1. U=240: Sabit süreli iki türde D=10 ve R=24; diğer iki türde D=15 ve R=16.
2. D=5: Toplam işi koruyan türlerde U=160 ve R=32; yoğunluğu koruyan türlerde U=80 ve R=16.
3. R=32: Sabit süreli iki türde D=10 ve U=320; diğer iki türde D=5 ve U=160.

JavaScript çalışmasa da varsayılan sonuç, önceki bölümün bütün hesapları ve bu üç deneyin sonuçları okunur. Baskı sürümü deneyin değiştirilebilir kontrol alanları yerine varsayılan giriş ve sonucu gösterir.

Dayanak: [O1]. Hesaplayıcı bir P6 benzetimi değil, açıklanan denklemin eğitim uygulamasıdır.

Tanımlama, değiştirme ve sonucu doğrulama

Aşağıdaki yollar P6 Professional’ın resmî yardımındaki kavramlarla verilmiştir. Menü yerleri ve bazı alan adları bağlantı türüne, sürüme, yerleşime ve dile göre değişebilir. Görseller bu ayrıntıları göstermediği için sizin ekranınıza ilişkin kesin bir menü yerleşimi iddia edilmiyor.

1. Önce bağlamı görünür yapın

1. İlgili projeyi ve aktiviteyi Activities görünümünde seçin. Activity Details > General bölümündeki Duration Type alanını bulun; ayrıntı bölmesi gizliyse görünür hâle getirin.
2. Activity Type, Duration Type, Calendar, aktivite durumu, Planned/Original Duration ve kalan süre alanlarını birlikte görün. Henüz başlamamış iş için planlanan; sürmekte olan iş için kalan alanların bağlamını esas alın.
3. Resources sekmesinde atama satırlarının planlanan/kalan U, R, başlangıç/bitiş ve tarih belirleme özelliklerini inceleyin. Aktivite toplamıyla atama satırını birbirine karıştırmayın.
4. Edit > User Preferences > Calculations altında kaynak ekleme/silme tercihini okuyun. Project Details > Calculations ve Resources seçeneklerini ayrıca kaydedin.

2. Türü belirleyip bir değişkeni değiştirin

İşin korunacak büyüklüğüne göre türü seçin. Önceki değerleri kaydedin. Tür adını değiştirmenin kendisini bütün sayıları baştan hesaplayan bir işlem saymayın; hedef hesap davranışını tetikleyen açık alan düzenlemesini yapın. Tek seferde bir değişken değiştirin ve hücreden çıkarak düzenlemeyi tamamlayın.

3. Sayısal hesabı ve zamanlamayı ayrı kontrol edin

Önce D–U–R denkleminde beklenen alanın değiştiğini denetleyin. Ardından gerekiyorsa Tools > Schedule ile planı zamanlayıp tarihlerin, mantıksal ilişkilerin ve takvim etkisinin sonucunu kontrol edin. Sayıların hücre düzenlemesiyle değişmesi ile yeni erken/geç tarihlerin hesaplanması aynı kabul değildir.

4. Proje varsayılanını yönetirken kapsamı ayırın

Project Details > Defaults içindeki Duration Type, yeni aktivitelerin varsayılanıdır. Bu değeri değiştirmenin mevcut aktivitelerin tamamını aynı türe çevirdiğini varsaymayın. Mevcut aktiviteler için açık bir toplu değişiklik yapılıyorsa hedef satırları önceden filtreleyin, kaç satırın değişeceğini görün ve değişim sonrası sayımı karşılaştırın.

5. Duruma göre giriş alanını seçin

Oracle v26 giriş yardımında Actual Duration’ın tamamlanmış, Remaining Duration’ın sürmekte olan, At Complete Duration’ın başlamamış veya sürmekte olan aktivitelerde girilebildiği açıklanır. Arayüzünüzde bir alan pasifse bunu süre türünün çalışmadığına kanıt saymayın: aktivite durumu, seçili alan ve yerleşim bağlamını kontrol edin.

Dayanak: [O2], [O11], [O13], [O14], [O16].

Planlanan, gerçekleşen ve kalan değerleri karıştırmayın

Başlamamış işte tek D–U–R üçlüsüyle düşünmek kolaydır. İş başladıktan sonra geçmişte yapılan iş ile bundan sonra yapılacak iş ayrı yönetilir. Remaining Units / Kalan Birimler, kalan işi; Remaining Units/Time kalan bölümdeki kaynak kullanımını; Remaining Duration kalan çalışma süresini anlatır.

Kalan iş örneği

Project Details > Calculations neden önemlidir?

Başlamamış aktivitelerde planlanan/bütçelenen değerleri kalan ve tamamlanma değerlerine bağlayan seçenek, bu alanların birlikte hareket edip etmeyeceğini etkiler. Bağlantı açıkken kalan değer değişiminin planlanan değeri de güncellemesini bekleyebilirsiniz; kapalıyken planlanan miktar ayrı korunabilir. Bir baseline, yani karşılaştırma için saklanmış temel plan, bu alan ailesinin kendisi değildir.

Gerçekleşen değer düzenlendiğinde iki yaklaşım bulunur: Add Actual to Remaining kalan tahmini koruyup toplamı gerçekleşen+kalan olarak büyütür; Subtract Actual from At Completion toplam tahmini koruyup kalanı toplam−gerçekleşen olarak hesaplar.

Dayanak: [O13], [O17], [O18].

Süre yüzdesi, iş yüzdesi ve maliyet aynı şey değildir

Duration % Complete

Süre esaslı ilerleme oranı, başlangıç/planlanan süre ile kalan sürenin farkından hesaplanır. Actual Duration doğrudan bu formülün payı değildir.

Özgün süre 10 gün, kalan süre 4 gün ise süre ilerlemesi %60,00’tır. Bu, metrajın %60,00’ının tamamlandığını veya planlanan işçilik saatinin %60,00’ının fiilen harcandığını tek başına kanıtlamaz. Başlangıç süresi sıfırsa bu eğitim formülüyle bölme yapılmaz.

Units % Complete ve Physical % Complete

Oracle’ın aktivite birim ilerlemesi hesabı, gerçekleşen işçilik+işçilik dışı birimleri, aynı kaynak sınıflarının gerçekleşen+kalan toplamına oranlar. Malzemenin farklı ölçü birimleri bu toplamın içine keyfî olarak eklenmez. Physical % Complete ise fiziksel ilerlemenin ayrı izlenmesidir; süre türünü seçmek bu ölçüyü otomatik olarak gerçek metraj ilerlemesine dönüştürmez.

Süre yüzdesinden actual üretme seçeneği

Project Details > Calculations içindeki süre yüzdesinden gerçekleşen birim/maliyet hesaplama seçeneği, ölçülmüş gerçekleşme ile hesaplanmış gerçekleşmeyi birbirine karıştırabilecek kadar etkilidir. Oracle v26 bu davranışı iki sabit süreli türle ilişkilendirir: Fixed Duration & Units ve Fixed Duration & Units/Time. Maliyet hesabında kaynak birimlerinden maliyet hesaplama koşulu da önemlidir.

Düz dağılımlı basit modelde planlanan 320 kişi-saat ve %60,00 süre ilerlemesi 192 kişi-saat hesaplanmış actual verebilir. Bu, sahada ölçülmüş 128 kişi-saatle aynı veri değildir. Kaynak eğrisi veya elle düzenlenmiş dönemsel dağılım varsa basit yüzde çarpımının yerine ilgili dağılım etkisi girer. Actual alanını elle değiştirmek ters yönde Duration % Complete’i hesaplayan genel bir işlem değildir.

Toplam birim sabitken maliyet değişebilir

Dolayısıyla Fixed Units “sabit maliyet”, Fixed Duration “sabit ödeme” demek değildir. Price/Unit, Rate Type, yürürlük tarihine göre fiyat, kaynak değiştirme, fazla mesai, masraf ve Calculate costs from units tercihi ayrı kontrol edilir. Kazanılmış değer yorumu yapılacaksa temel plan ve ilgili ilerleme ölçüsü ayrıca değerlendirilir; Duration Type tek başına kazanılmış değer yöntemi değildir.

Dayanak: [O10], [O17], [O18], [O15], [O19].

Atama süresi ile aktivite süresinin ayrıldığı yerler

Bir aktiviteye atanan her kaynak aynı gün başlamak veya aynı gün bitmek zorunda değildir. Kaynak bağımlı çalışmada takvim kullanılabilirliği ve tarih belirleyen atamalar sonucu etkiler. Bu nedenle toplam U ÷ bütün kaynakların R toplamı her çok kaynaklı aktivite için geçerli bir bitiş hesabı değildir.

Driving resource ve nondriving assignment

Driving resource, aktivite süresinin/tarihlerinin oluşumuna katılan kaynak atamasıdır. Birden fazla tarih belirleyen kaynak varsa en uzun tamamlanma gereksinimi önemli hâle gelir. Nondriving assignment ise aktivite tarihlerini belirlemeyen atamadır; atama bitişi aktivite bitişinden sonra da kalabilir. “Kaynak bitişi aktivite bitişinden sonra; mutlaka hata var” demeden bu özelliği okuyun.

Project Details > Resources içindeki Drive activity dates by default yeni atamalar için varsayılanı belirler; gerçek atama üzerindeki işaretin yerine geçmez. Kaynak sözlüğündeki varsayılan ile aktivite atamasındaki fiilî değerleri ayrı inceleyin.

Farklı takvimli iki bağımsız iş

Gün/saat gösterimi ve çalışma günü

P6 zaman birimlerini görüntülerken saat/gün dönüşüm tercihleri kullanabilir. Ekranda “gün” görmeniz her takvimin sekiz saatlik gün kullandığını kanıtlamaz. Aynı saklanan çalışma saati, görüntüleme dönüşümü farklıysa farklı gün değeri gibi görünebilir. Sorun giderirken süre ve atama kullanımını saat tabanında karşılaştırmak bu ayrımı görünür kılar.

Tarih kısıtı, ilişki ve kaynak dengeleme

Duration Type hesaplanan süreyi etkiler; başlangıç tarihi öncül işler veya kısıt nedeniyle ötelenebilir. Kaynak dengeleme kapasite nedeniyle işleri kaydırabilir. Süresi beş güne inen bir aktivitenin proje bitişini beş gün öne çekmesi zorunlu değildir: iş kritik yol üzerinde olmayabilir veya başka bir yol bitişi belirliyor olabilir.

Dayanak: [O8], [O20], [O21], [O22], [O9].

Eğriler, gelecek dönem planlaması ve özel durumlar

Resource Curve: aynı toplamı zamana dağıtmak

Resource Curve / Kaynak Eğrisi, planlanan/kalan kaynak kullanımının zaman içindeki dağılımını biçimlendirir. Aynı toplam işin başa veya sona yığılması, ortalama R değerinin bütün günlerde gerçek kullanım olduğu varsayımını bozar. Eğri bir verimlilik kanıtı değil, dağılım modelidir.

Oracle v26 yardımına göre Fixed Units ve Fixed Units/Time türlerine kaynak eğrisi atanamaz; eğri kullanılacak atamalarda sabit süreli türler gerekir. Eğri sütununun pasif olması yalnız arayüz arızası olarak değerlendirilmemelidir. Türü sadece bu sütunu açmak için değiştirmek yerine yeni hesap davranışının iş modeline uygunluğunu da kontrol edin.

Manual future-period planning: dönemleri elle düzenlemek

Gelecek dönem birimlerinin Resource Usage Spreadsheet üzerindeki dönem hücrelerinde elle düzenlenmesi, toplam değer ile zaman içindeki dağılımı birlikte yönetir. Bu düzenleme için de sabit süreli tür koşulu önemlidir. Oracle, bazı değişikliklerin değerleri yeniden hesapladığını, bazılarının mevcut toplamı yeni zaman aralığına yeniden dağıttığını açıklar.

Apply Actuals ve timesheet istisnası

Timesheet verileriyle gerçekleşmeleri uygularken Apply Actuals penceresindeki kalan süreyi her zaman yeniden hesaplama seçeneği, normal Duration Type beklentisini değiştirebilir. Oracle bu seçenekte aktivitelerin Fixed Units ve Fixed Units/Time gibi ele alındığını belirtir. Doğrudan hücre düzenleme matrisini bu toplu gerçekleşme işlemine koşulsuz taşımayın.

Negatif değerler ve sıfır

Bu kılavuzun hesaplayıcısı sıfır ve negatif değerleri bilerek dışarıda bırakır. Oracle kullanıcı hesaplama yardımında Fixed Duration & Units için negatif birim/zaman, birim veya maliyet bulunduğunda mevcut atamanın Actual Units değerinin yeniden hesaplanmamasına ilişkin özel not vardır. Düzeltme/iadeye benzer kayıtları pozitif kaynaklı üretim örneğiyle aynı varsayımlarda değerlendirmeyin.

Malzeme birimleri için sınır

Material kaynaklar m³, ton veya adet gibi zaman dışı ölçü birimleriyle tanımlanabilir. Oracle’ın burada kullanılan süre senkronizasyon açıklaması özellikle labor/nonlabor birimlerinden söz eder. Bu nedenle bu kılavuzdaki işçilik D–U–R matrisinden “her malzeme kaynağı aktivite süresini aynı biçimde belirler” sonucu çıkarılmamıştır. m³ ile kişi-saati tek toplam U altında toplamayın. Malzeme üretim hızını süreye bağlayacaksanız ölçü birimi, kaynak sınıfı ve atama davranışını kurulumunuzda ayrıca doğrulayın.

Dayanak: [O12], [O23], [O24], [O25], [O11], [O26].

Beklenen sonuç çıkmadığında önce neye bakmalı?

En kısa güvenilir teşhis sırası

1. İşlem: Hücre düzenleme mi, atama ekleme/silme mi, gerçekleşme uygulama mı?
2. Dönem: Planlanan mı, gerçekleşen mi, kalan mı?
3. Düzey: Aktivite toplamı mı, kaynak ataması mı?
4. Ayar: Duration Type, kullanıcı hesaplama tercihi ve proje hesapları ne?
5. Zaman: Takvim, atama tarihleri, driving, ilişki ve kısıtlar ne?
6. Ölçüm: Birimler, görünür hassasiyet, maliyet ve fiziksel kapsam tutarlı mı?

Dayanak: [O1], [O11]–[O26], [V1]–[V4].

Sık sorulan sorular ve cevaplı alıştırmalar

HTML sürümünde yanıtlar tek tek veya üst araç çubuğundan topluca açılıp kapatılabilir. PDF’de bütün yanıtlar açıktır. Alıştırmalar bağımsız başlangıç koşullarıyla çözülür.

Dayanak: Önceki bölümlerdeki doğrulanmış davranışlar; bütün alıştırmalar bu yayın için oluşturulup aritmetik olarak denetlenmiştir.

Planı onaylamadan önce

• İngilizce özgün Duration Type adı ile Türkçe seçeneği eşleştirdim.
• Seçimin gerekçesini iş miktarı, süre ve kaynak yoğunluğu üzerinden yazdım.
• Activity Type ile Duration Type’ı ayrı değerlendirdim.
• Units’in işçilik saati, makine saati veya malzeme birimi olduğunu belirledim.
• D ve R için aynı zaman birimini kullandım; gün/saat dönüşümünü kontrol ettim.
• Planlanan, gerçekleşen ve kalan alanları aynı dönem sanmadım.
• Hücre düzenlemesi ile kaynak ekleme/silme işlemlerini ayırdım.
• User Preferences > Calculations seçimini kaydettim.
• Project Details içindeki Calculations, Defaults ve Resources ayarlarının kapsamını ayırdım.
• Aktivite toplamı ile atama satırlarının toplamını karşılaştırdım.
• Takvim, çalışma saatleri, driving ve atama tarihlerini kontrol ettim.
• Kaynak eğrisi ve elle düzenlenmiş gelecek dönem değerlerini dikkate aldım.
• Tür değişiminden sonra ilgili alanı değiştirip beklenen yeniden hesaplamayı gördüm.
• Zamanlama sonrası tarihleri, kritik yol etkisini ve kapasiteyi ayrıca denetledim.
• Toplam saat sabit kalsa da kaynak fiyat dağılımını ve maliyeti yeniden kontrol ettim.
• Otomatik hesaplanan actual ile sahadan ölçülen actual değerleri ayırdım.
• Hesapta doğrusal ekip/verim varsayımının sahada uygulanabildiğini doğruladım.
• Önce/sonra değerleri ve kullanılan sürüm/ayarları izlenebilir biçimde kaydettim.

Kaynaklar ve doğrulama notları

İçerik sürümü: 05.09.2026 / 1.0. Görseller doğrudan görsel olarak okundu; OCR kullanılmadı. Kullanıcının ekranından P6 sürümü tespit edilemedi. Ürün davranışı için Oracle P6 Professional v26 yardım ve kullanıcı kılavuzu; kavramsal tamamlayıcı olarak P6 EPPM v26 belgeleri kullanıldı. Masaüstü ve web menü yolları birbirinin yerine sunulmadı.

Kanıt sınıfları: Ekran etiketi ve seçili değer görsel kanıtıdır. Oracle davranışları belgelenmiş bilgidir. Metraj, işçilik normu, fiyat, tarih ve ekip örnekleri eğitim için kurulmuştur. Hesaplar aritmetik olarak denetlenmiştir; gerçek P6 oturumunda uygulandıkları iddia edilmez. Kaynak notları ve referans yayın değiştirilmemiştir.

Çelişkiler nasıl çözüldü?

Yerel kaynakların izlenebilirliği

Vault kökü: C:\Users\baranseren\Desktop\Brain\Obsidian-Primavera\PrimaveraVault. Aşağıdaki yollar bu köke göredir. Satır aralıkları inceleme anındaki metne aittir. Her kayıtta SHA-256 özetinin ilk 12 karakteri, kullanılan dosya sürümünü tanımaya yardımcı olur.

Resmî dış kaynaklar

Erişim/doğrulama tarihi: 05.09.2026. Bağlantılar çevrimiçi açılır; kılavuzun okunması için internet gerekmez. O kimlikleri resmî kaynakları, V kimlikleri yerel notları gösterir.

İkincil kaynakların bağlantıları ve sınırları

V5 notundaki kaynak atama tercihleri videosu, V6 notundaki süre türü ve tarih belirleme videosu, V7 notundaki ilerleme güncellemesi videosu provenans için korunmuştur. Videolar bu çalışma kapsamında baştan sona yeniden izlenmemiştir; notlardaki iddialar resmî yardım ile denetlenmiştir. V4 kaynak notunda özgün dış URL bulunmadığı açıkça kaydedilmiştir.

Yayın tasarımının temeli

Masaüstündeki Primavera_P6_Aktivite_Turleri_Kapsamli_Kilavuz.html ve aynı adlı 35 sayfalık PDF incelendi. Renk değişkenleri, Segoe UI/Bahnschrift/Consolas tipografi ailesi, sol içindekiler, bölüm yüzeyleri ve bilgi/uyarı/örnek bileşenleri korunmuştur. Bu yayında sözlük zorunlu son bölümdür.

Dosya kapsamı ve kullanım

Tek HTML içinde CSS, JavaScript, Base64 ekran görüntüleri ve SVG şemalar bulunur. PDF aynı nihai içerikten üretilmiştir; yanıtlar ve varsayılan hesap sonuçları açıktır. Büyük yazı ve bölüm araması HTML’ye aittir. Referanslar internet veya yerel vault dosyasının erişilebilirliğini gerektirebilir; ana içerik bunlardan bağımsızdır.

Sözlük/Vocabulary

Terimler alfabetik sıradadır. Metindeki noktalı alt çizgili terim bağlantıları ilgili satıra gider. Aynı kavramın İngilizce arayüz etiketi ve görseldeki Türkçe etiketi ayrı arama girdileri olarak açıklanır; tek terim mükerrer satırda tekrarlanmaz.